Aukcje USA: Copart i IAAI bez tajemnic. Przewodnik NextCar

Copart i IAAI (Insurance Auto Auctions) to dwie największe platformy aukcyjne w Stanach Zjednoczonych, specjalizujące się w sprzedaży pojazdów pochodzących głównie od ubezpieczycieli: powypadkowych, uszkodzonych, ale także używanych w bardzo dobrym stanie. Razem wystawiają setki tysięcy lotów tygodniowo. Zrozumienie, jak działają, jak czytać ich opisy i gdzie leżą pułapki, jest kluczowe dla każdego, kto planuje import auta z USA.

Copart i IAAI - skąd biorą się te auta

Mechanizm jest ten sam po obu stronach. Amerykański ubezpieczyciel po szkodzie wylicza koszt naprawy. Jeżeli przekracza on ustalony procent wartości pojazdu (w wielu stanach 60-75%), orzeka szkodę całkowitą, wypłaca odszkodowanie właścicielowi i przejmuje wrak. Wrak trafia na aukcję, żeby ubezpieczyciel odzyskał część pieniędzy.

Kluczowa różnica względem Polski: w USA robocizna w warsztacie jest droga, a używane auto relatywnie tanie. Dlatego szkodę całkowitą orzeka się przy uszkodzeniach, które u nas byłyby rutynową naprawą blacharską. Właśnie stąd bierze się okazja dla importera.

Poza pojazdami od ubezpieczycieli na aukcjach pojawiają się także:

• auta z flot leasingowych i wypożyczalni po zakończeniu kontraktu (często bezwypadkowe, z pełną historią serwisową),
• pojazdy odzyskane po kradzieży (recovered theft), czasem w idealnym stanie,
• auta bankowe i po zajęciach komorniczych,
• pojazdy dealerskie z nadmiaru stanów magazynowych,
• motocykle, quady, skutery wodne, łodzie i sprzęt budowlany.

Copart kontra IAAI - główne różnice

W praktyce nie warto przywiązywać się do jednej platformy. Ten sam model potrafi być tego samego dnia dostępny na obu, a różnica w cenie końcowej wynika z lokalizacji placu i liczby licytujących, a nie z marki domu aukcyjnego. Dlatego w naszej wyszukiwarce przeszukujesz obie bazy naraz.

Jak czytać opis lota

Opis aukcyjny jest zwięzły i pełen skrótów. Kilka pól decyduje o tym, czy w ogóle warto patrzeć dalej.

Primary Damage i Secondary Damage

Rodzaj uszkodzenia głównego i pobocznego. Najczęstsze oznaczenia i to, co realnie oznaczają:

• Front End - uderzenie w przód. Sprawdź, czy poduszki są rozłożone i czy widać przesunięcie pasa przedniego.
• Rear End - uderzenie w tył. Zwykle tańsze w naprawie niż przód, o ile nie naruszono podłogi bagażnika.
• Side - uderzenie boczne. Ryzykowne, bo często dotyka słupka, czyli elementu nośnego.
• Minor Dent/Scratches - najlepsza kategoria dla importera. Drobne wgniecenia i rysy, auto w pełni sprawne.
• Hail - grad. Auto sprawne mechanicznie, przecena duża, a naprawa metodą bezinwazyjną (PDR) stosunkowo tania.
• Water/Flood - zalanie. Kategoria, której konsekwentnie odradzamy.
• Burn - pożar. Dyskwalifikujące.
• All Over - uszkodzenia na całym nadwoziu. Wymaga bardzo dokładnej analizy zdjęć.
• Mechanical - usterka mechaniczna, blacha nietknięta. Bywa okazją, ale wymaga oszacowania kosztu naprawy silnika lub skrzyni.
• Normal Wear - zwykłe zużycie, zwykle auto z floty.

Run and Drive oraz Engine Start Program

To najtańsza informacja o realnym stanie pojazdu. Run and Drive oznacza, że pracownik placu uruchomił silnik, włączył bieg i pojazd przejechał o własnych siłach. Starts oznacza tylko, że silnik odpalił. Brak obu adnotacji przy aucie z uszkodzeniem przodu jest poważnym sygnałem ostrzegawczym.

Uwaga: status Run and Drive jest nadawany w dniu przyjęcia pojazdu na plac i nie jest gwarancją. Nie mówi też nic o stanie skrzyni po dłuższej jeździe.

Keys - obecność kluczyka

Pole Keys: Yes/No. Brak kluczyka w nowszych autach oznacza konieczność dorobienia go razem z programowaniem immobilizera, co potrafi kosztować od kilkuset do kilku tysięcy złotych. Przy niektórych markach premium wymaga to wizyty w ASO.

Title i jego adnotacje

Rodzaj tytułu własności decyduje o tym, czy auto w ogóle da się zarejestrować. Clean, Salvage, Rebuilt, Junk, Flood, Certificate of Destruction - każdy ma inne konsekwencje. Rozpisaliśmy je w osobnym artykule o amerykańskich tytułach własności. Zwróć też uwagę na adnotację Title Pending, która oznacza, że dokument jeszcze nie dotarł do domu aukcyjnego i wysyłka może się opóźnić o tygodnie.

Odometer i jego status

Przy przebiegu pojawia się status: Actual (rzeczywisty), Not Actual (niezgodny, czyli podejrzenie cofnięcia), Exempt (pojazd zwolniony z obowiązku, zwykle starszy niż 10 lat) lub Exceeds Mechanical Limits (licznik się przekręcił). Tylko "Actual" można traktować poważnie.

Jak działa licytacja

1. Licytacja wstępna (preliminary bid). Na kilka dni przed aukcją możesz złożyć ofertę wstępną. System automatycznie podbija Twoją stawkę do zadeklarowanego maksimum, jeśli ktoś przebije.
2. Aukcja na żywo. W dniu aukcji lot wchodzi na wirtualny ring. Licytacja trwa zwykle kilkadziesiąt sekund. Wygrywa najwyższa oferta, o ile przekroczy cenę minimalną sprzedającego.
3. Cena minimalna (reserve). Jeżeli najwyższa oferta jej nie osiąga, lot trafia na status "On Approval" - sprzedający ma czas na akceptację, odrzucenie lub kontrofertę. To normalny etap, a nie awaria.
4. Płatność i odbiór. Po wygranej masz zwykle 2-3 dni robocze na zapłatę i kilka dni na odbiór pojazdu z placu. Przekroczenie terminu oznacza opłaty za postój (storage fee) naliczane dziennie.

Jak wygląda podbijanie stawki po naszej stronie i jak działają alerty o przebiciu, pokazujemy na stronie aukcji na żywo.

Opłaty aukcyjne - co dochodzi do kwoty z młotka

Cena wylicytowana to nie jest kwota, którą płacisz. Domy aukcyjne doliczają kilka pozycji:

• Buyer fee - główna opłata aukcyjna, rosnąca schodkowo wraz z ceną pojazdu.
• Virtual bid fee - opłata za licytowanie online zamiast na miejscu.
• Gate fee - opłata za wydanie pojazdu z placu.
• Environmental fee - opłata środowiskowa.
• Storage fee - naliczana dopiero po przekroczeniu darmowego okresu na odbiór.

Przy aucie za 10 000 USD suma opłat aukcyjnych to zwykle 800-1 000 USD, czyli około 9% ceny. Przy tanich pojazdach udział procentowy jest znacznie wyższy, co jest jednym z powodów, dla których import bardzo tanich aut się nie opłaca. Pełną rozpiskę wszystkich kosztów znajdziesz w tekście o mapie kosztów importu.

Lokalizacja placu ma znaczenie większe, niż się wydaje

Copart i IAAI mają po ponad 200 placów rozsianych po całych Stanach. Odległość placu od portu przekłada się wprost na koszt transportu lądowego, który waha się od 525 do 4 500 USD. Plac w Kalifornii przy porcie w Los Angeles i plac w Montanie to zupełnie inna kalkulacja.

Praktyczna wskazówka: przy dwóch podobnych lotach w podobnej cenie prawie zawsze bardziej opłaca się ten bliżej portu wschodniego wybrzeża (Newark, Savannah, Norfolk) niż zachodniego. Fracht z Los Angeles jest droższy, a rejs dłuższy.

Typowe pułapki i jak ich unikać

• Zdjęcia nie pokazują wszystkiego. Uszkodzenia podwozia, stan wnętrza po zalaniu i ślady po poduszkach często nie trafiają na zdjęcia. Traktuj fotografie jako minimum, nie jako pełny obraz.
• Emocjonalne przebijanie stawki. Ustal maksimum przed aukcją i nie podnoś go w trakcie. Najdroższy błąd początkujących.
• Pomijanie opłat w kalkulacji. Licz zawsze pełny koszt pod dom, nie cenę z młotka.
• Tytuł Junk lub Parts Only. Takich pojazdów nie zarejestrujesz. Mają sens wyłącznie jako źródło części.
• Auta po zalaniu. Elektronika po kontakcie ze słoną wodą potrafi zawodzić latami po naprawie.
• Przeciąganie odbioru. Storage fee naliczane codziennie potrafi zjeść całą oszczędność.
• Zbyt optymistyczna wycena naprawy. Do każdego kosztorysu dokładaj 20-30% bufora.

Rozsądne licytowanie to klucz do sukcesu. Ustal maksymalny budżet przed rozpoczęciem licytacji i trzymaj się go. Nie daj się ponieść emocjom.

Zanim zalicytujesz - lista kontrolna

1. Sprawdź tytuł własności i jego adnotacje.
2. Sprawdź status Run and Drive oraz obecność kluczyka.
3. Zweryfikuj przebieg i jego status (Actual czy Not Actual).
4. Pobierz raport historii pojazdu po numerze VIN.
5. Obejrzyj wszystkie zdjęcia w powiększeniu, szukając śladów po poduszkach i przesunięć elementów.
6. Sprawdź odległość placu od portu i policz transport lądowy.
7. Policz pełny koszt pod dom w kalkulatorze importu.
8. Porównaj z ceną tego modelu w Polsce i ustal maksymalną stawkę.

Więcej praktycznych wskazówek zebraliśmy w tekście o pułapkach przy licytacji, a konkretne modele warte uwagi w zestawieniu jakie auta opłaca się sprowadzać z USA.

Oferujemy pełne wsparcie w procesie licytacji na Copart i IAAI: weryfikację lotów, doradztwo i prowadzenie licytacji w Twoim imieniu. Zobacz procedurę zakupu albo napisz przez formularz kontaktowy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy osoba prywatna może licytować na Copart lub IAAI?

W większości stanów nie bez licencji dealerskiej. Dostęp do pełnej bazy lotów i możliwość licytowania mają firmy z odpowiednimi uprawnieniami. W praktyce kupujesz przez pośrednika, który prowadzi licytację w Twoim imieniu do ustalonej maksymalnej kwoty.

Czym różni się Copart od IAAI?

Obie platformy działają podobnie. Copart ma statystycznie więcej pojazdów po szkodach całkowitych, IAAI częściej wystawia auta z flot leasingowych i wypożyczalni. Różnią się też szczegółami systemu licytacji i strukturą opłat, ale nie na tyle, żeby ograniczać się do jednej z nich.

Co oznacza status Run and Drive?

Że pracownik placu aukcyjnego uruchomił silnik, włączył bieg i pojazd przejechał o własnych siłach. To najtańszy dostępny sygnał, że auto niedawno jeździło. Nie jest to jednak gwarancja stanu technicznego ani informacja o kondycji skrzyni biegów na dłuższym dystansie.

Ile wynoszą opłaty aukcyjne na Copart i IAAI?

Przy pojeździe za około 10 000 dolarów suma opłat (buyer fee, virtual bid fee, gate fee, opłata środowiskowa) to zwykle 800-1 000 dolarów. Opłaty rosną schodkowo wraz z ceną pojazdu, a przy tanich autach stanowią wyraźnie większy procent transakcji.

Co się dzieje, gdy moja oferta nie osiągnie ceny minimalnej?

Lot przechodzi w status "On Approval". Sprzedający ma wtedy określony czas na zaakceptowanie Twojej oferty, jej odrzucenie albo złożenie kontroferty. To standardowy etap procesu, nie błąd. Decyzja zwykle zapada w ciągu 1-2 dni roboczych.

Ile mam czasu na odbiór wygranego auta z placu?

Zwykle kilka dni roboczych od zapłaty. Po przekroczeniu darmowego okresu dom aukcyjny nalicza opłatę za przechowywanie (storage fee) za każdy rozpoczęty dzień. Przy dłuższym opóźnieniu potrafi ona skasować całą oszczędność z licytacji.